e-Learning en muziekonderwijs
beatsNbits Academy op ArtEZ Conservatorium
Dat de belangstelling in het onderwijs voor e-Learning duidelijk toeneemt en ook muziekdocenten de creatieve mogelijkheden van dit medium steeds meer inzien, werd bewezen door de grote opkomst voor de eerste bijeenkomst van de beatsNbits Academy op 23 januari 2010 in het ArtEZ Conservatorium te Zwolle.
Krachtig medium
In de openingsrede Innoveren tussen ideaal en werkelijkheid werden de deelnemers van de Academy door dr. Guus Wijngaards, lector e-Learning aan de Hogeschool InHolland, meegenomen in de meest actuele trends en ontwikkelingen met betrekking tot de toepassing van ICT in het onderwijs. De manier waarop de huidige generatie leerlingen kennis en informatie opdoet in hun eigen digitale wereld vraagt om een andere aanpak dan men op dit moment veelal, ook in het muziekonderwijs, gewend is. Door verantwoord gebruik van internet en multimedia kan e-Learning de kwaliteit van onderwijs een positieve impuls geven daar ICT onze kansen om beter te informeren, te communiceren en samen te werken vergroot. Door een toename aan kennisbronnen beschikken we over een krachtig medium om (leer-)inhouden binnen te halen en te versturen, en kan het internet ook gebruikt worden voor interactie en dialoog.
Via e-Learning kunnen de leerlingen door zelfverantwoordelijk en -ontdekkend onderwijs komen tot diepgaand leren waarbij zij zichzelf vragen gaan stellen en individueel of samen met anderen naar oplossingen en antwoorden kunnen zoeken. Zag men vroeger het gevaar dat een jongere het contact met de realiteit verloor als die te veel achter de computer zat, nu is het andersom: je loopt het gevaar jezelf buiten de realiteit te plaatsen, als je niet voldoende online bent.
Workshops
Het middagprogramma bestond uit twee workshoprondes met in het totaal een aanbod van zes verschillende workshops. Zowel voor de ervaren gebruiker als voor de belangstellende muziekdocent die nog weinig ervaring heeft met e-Learning, was er een interessante keuze te maken.
Zo liet Leon Vliegen in de workshop Hoe werkt beatsNbits in de klas de deelnemers globaal kennis maken met de methode waarbij tevens duidelijk werd dat beatsNbits via internet het leren op school met het leren thuis of elders kan verbinden. Buiten de aangeboden stof biedt beatsNbits ruimte voor eigen inbreng en creativiteit. De docent kan voor elke leerling een individuele koers uitzetten. De bronnen waaruit geput kan worden bestaan uit:
informatie en tekst, tekeningen en illustraties, pdf-bestanden van liedjes en speelstukken, midi-bestanden, luistervoorbeelden in mp3 en videofilmpjes.
Met betrekking tot de onderwijskundige kant en de mogelijkheid verschillende leerstijlen met elkaar te verbinden biedt beatsNbits bij het leren op school de volgende invalshoeken: gezamenlijk in de klas en in groepen; samenwerken: musiceren, componeren en luisteren; kennis verzamelen en ontwikkelen; ervaringen delen, reflecteren, experimenteren; kennis toepassen.
De opbouw van de methode is zodanig dat elk van de drie thans beschikbare leerjaren opgedeeld is in vier lesperioden. In elk leerjaar worden twee vrije projecten aangeboden, indien daarvoor in het rooster tijd en ruimte kan worden vrijgemaakt. In het eerste leerjaar staat klank en betekenis centraal, in het tweede leerjaar worden hier vormaspecten aan toegevoegd en in het derde leerjaar wordt niet alleen de aandacht verbreed naar muziek uit diverse culturen, maar komen ook games, song writing en dans aan de orde. Misschien is het de schrijvers aan te raden - in het kader van genrevrij repertoire - wereldmuziek niet te isoleren, maar juist een geëmancipeerde plaats te geven gedurende alle leerjaren. In elke periode komen de domeinen musiceren, samen luisteren en componeren/improviseren aan de orde. Buiten al deze muziekinhoudelijke elementen biedt de methode de docent vele handige opties. Hierbij vindt de docent ook ondersteuning bij de vele administratieve taken.
In de workshop beatsNbits en de toekomst werd onder leiding van Jos Herfs nagedacht over wenselijke ontwikkelingen en bruikbaar digitaal leermateriaal voor het muziekonderwijs in het VO. Vanuit een analyse van de huidige situatie werd stilgestaan bij onder andere het eigenaarschap (wat wil de docent), de nieuwste trend (WikiWijs), praktische vaardigheden (Show me how to play), digitale toetsen (waarbij WinToets 4.1, een toetsenbank, het visuele en/of auditieve aspect, kennistoetsen, de training, vaardigheidstoetsen en de registratie van de studievoortgang besproken werden) en de mening van leerlingen (onder andere planners, communicatie, multimediaal, beatsNbits op de iPhone).
Ab Sandbrink ging tijdens de workshop Componeren en improviseren in beatsNbits in op de creatieve mogelijkheden die beatsNbits de leerlingen biedt. Hierbij werd duidelijk dat de docent zelf vele accenten kan leggen, bijvoorbeeld tussen de componeeropdracht en andere domeinen. Door een stappenplan wordt de leerling begeleid in zijn creatieve opdracht en kan het resultaat op diverse manieren worden vastgelegd.
Deze bijeenkomst was weliswaar een informatieve start van de beatsNbits Academy, maar vanuit de filosofie van de methode en naar mening van de schrijver van dit artikel voor de deelnemers te passief. Het is aan te bevelen in de toekomst de deelnemers meer ervarenderwijs kennis te laten maken met de methode en actuele ontwikkelingen. Ook een presentatie van een ervaringsdeskundige onder de gebruikers van deze methode zou een welkome aanvulling kunnen zijn om een beeld te krijgen hoe collega’s met beatsNbits in de praktijk omgaan.
Bij interesse om met deze methode kennis te maken kunt u een demo-account aanvragen via www.beatsNbits.nl > contact > aanvragen.
Peter den Ouden is voormalig coördinator van de Opleiding Docent Muziek van het Conservatorium van Amsterdam.
