Een té betrokken docent kan de kunstbeleving van leerlingen in de weg staan

Blog / Isa Viktoria van Hees / 09-04-2026

Isa Viktoria van Hees krijgt tijdens haar stage bij Danstheater AYA veel verschillende vo-klassen te zien. Ze merkt op hoeveel invloed de houding van de docent heeft op hun beleving, en zoekt naar balans tussen betrokken nabijheid en professionele afstand.

Tijdens mijn afstudeerjaar merk ik dat mijn eigen visie op dans in het onderwijs steeds duidelijker vorm krijgt. De afgelopen vier jaar aan de dansacademie stonden in het teken van het ontwikkelen van die visie. Waar ik in mijn eerste jaar nog met weinig ervaring begon aan een stage in het basisonderwijs, sta ik nu drie jaar later vol zelfvertrouwen dansles te geven aan de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Ik ontwikkel educatieve workshops voor het azc voor Danstheater AYA, en loop bij hen ook stage achter de schermen bij schoolvoorstellingen op het vo.

Tijdens mijn stage reis ik met AYA door het land langs verschillende middelbare scholen. Daar ben ik verantwoordelijk voor de productie van dansvoorstellingen die in de klas worden gespeeld. In deze rol zorg ik voor het overzicht, zowel voorafgaand als tijdens de voorstelling. Daarbij heb ik nauw contact met de docent van de groep die de voorstelling bijwoont.

Elke groep die naar de voorstelling komt kijken, komt op een andere manier binnen en ervaart de voorstelling anders. Wat mij hierbij het meeste opvalt, is hoeveel invloed de docent heeft op de beleving van de leerlingen. Wanneer een docent te veel meegaat in de negatieve houding van leerlingen, merk je dat direct. De leerlingen stappen met vooroordelen de voorstelling in, staan minder open en raken sneller afgeleid. Daarmee missen ze de essentie van de voorstelling, maar ook de kans op een waardevolle ervaring en nieuwe inzichten.

Nabijheid is belangrijk, maar met professionele afstand. Het laat mij kritisch denken: Hoe kom ik dicht bij mijn leerlingen, zonder hun vriend te worden? Hoe zorg ik voor verbinding en duidelijkheid? Dit zijn de vragen die iedere docent zichzelf zou moeten stellen. 

Het frustreert mij om te zien dat sommige docenten te veel bevriend willen zijn met hun leerlingen. Tegelijkertijd zie ik ook het tegenovergestelde: docenten die duidelijk zijn, kaders stellen en leerlingen aanspreken, creëren juist ruimte voor echte betrokkenheid. Wanneer zij zich als docent openstellen, tussen de leerlingen gaan zitten tijdens de voorstelling en zelf ook kijken en leren, ontstaat er iets bijzonders. De leerlingen worden meegenomen in een rijker leerproces, wat vaak leidt tot verrassende nagesprekken en echte eyeopeners. 

De verschillen in benadering vind ik zowel bijzonder als zorgwekkend om te zien. Dit maakt me bewust van hoe belangrijk het is om leerlingen een betekenisvol leerproces te gunnen. Dans en kunst kunnen een krachtig middel zijn om maatschappelijke thema’s voelbaar te maken. Door de combinatie van lichaam, stem en muziek komt een onderwerp dichterbij, krijgt het meer beleving en blijft het langer hangen. 

Als docent is het essentieel om je bewust te zijn van de impact die je hebt op je leerlingen. Ik neem me daarom voor om regelmatig te reflecteren op de vraag: draag ik bij aan motivatie en nieuwsgierigheid, of rem ik deze juist onbedoeld af? 

Isa Viktoria van Hees is student aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten aan de opleiding Docent Dans. In haar blogs neemt ze je mee in haar reis naar het afstuderen als jonge docent, danser en maker.

Voor je het weet reis je het hele land door

Blog / Isa Viktoria van Hees / 29-01-2026

Als afstuderende dansdocent leert nieuwe blogger Isa Viktoria van Hees met vallen en opstaan een belangrijke les: Fair Practice begint met een eerlijke tijdsindeling. En eerlijk timemanagement begint met eerlijkheid naar jezelf en je eigen grenzen. Met dat nieuwe inzicht begint Isa met frisse moed aan 2026.

“Aah Isa, om jou hoeven wij ons geen zorgen te maken! Jij bent goed bezig en doet alles gewoon!” Wauw. De opleiding heeft vertrouwen in mij! Dat geeft mijn zelfvertrouwen een boost. Ik heb netjes mijn stages geregeld, mijn deadlines heb ik allemaal gehaald en naast het studeren loopt ook mijn werk goed. Ik kan dit wel! 

Mijn bewijsdrang wordt dichterbij mijn afstuderen steeds groter. Ik wil graag laten zien wat ik allemaal nog meer in huis heb. Verschillende aantrekkelijke kansen komen op mij af en plotseling heb ik uit enthousiasme maar liefst zeven stageplekken geregeld. 

Dit kan ik wel aan! Mooi verdeeld over de week en het jaar. Het past allemaal precies in mijn schema. Vorig jaar januari, toen ik nog in het derde jaar zat van de opleiding Docent Dans, kregen wij ter voorbereiding op het afstudeerjaar les in Fair Practice. De eerste les ging over fair time, oftewel timemanagement. Ik weet nog goed dat we de opdracht kregen om onze week van 168 uur in te vullen met waaraan onze tijd ‘op’ gaat. 

Als ik mijn week nu zou indelen, past alles precies. Vroeg op, stagelopen, daarna werken en naar bed. Alleen heb ik bij deze verdeling geen rekening gehouden met reistijden, tijd om boodschappen te doen, je eten voor te bereiden, vrije tijd, tot rust komen, andere hobby’s en belangrijk, school! Want ja, naast dat ik het hele jaar verschillende stages moet lopen, loopt school ook iedere dag door. 

Vlak voor het einde van 2025 blijkt mijn ‘perfecte’ planning vooral een onmogelijke planning. De vermoeidheid en stress lopen hoog op. Terwijl de opleiding me op het hart drukte dat het met mij sowieso goed zou gaan… We denken vaak dat we hulp moeten bieden aan degene die moeite hebben met het opstarten van iets of niet weten waar ze moeten beginnen. Maar als ik kijk naar mijzelf, heeft de bewijsdrang die in mij heerst misschien juist ook een terughoudende kracht nodig. 

Ik moet aan mezelf toegeven dat dit teveel is. Ik weet dat ik in het nieuwe jaar niet op deze manier door kan gaan. En zo begin ik te kijken, waar ik verandering in kan brengen. Ik zeg vaker nee tegen werkmogelijkheden en ik zoek hulp bij verschillende taken. 

In januari voel ik meer rust in mijn lichaam. Ik heb het nog steeds druk, maar het overzicht is veel duidelijker. Ik heb tijd voor boodschappen, koken en het allerbelangrijkste, slapen! Als danser en docent wil ik in dit werkveld mij toewijden aan alles. Maar als ik geen nee kan zeggen, mis ik de toewijding aan het belangrijkste: mijzelf.

Isa Viktoria van Hees is student aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten aan de opleiding Docent Dans. In haar blogs neemt ze je mee in haar reis naar het afstuderen als jonge docent, danser en maker.