Nomaden, zonder vaste verblijfplaats in een (kunst)discipline. Wat recalcitrant, een tikje ongebreideld. Kunstkruisbestuivers, een beetje als de kunstenaarsinitiatieven in hun leerlijnen: broedplaatsen, tijdelijke tentoonstellingen of festivals. Ontmoet de aanpak van de (voormalige) ontwikkelgroep Interdisciplinair van Cultuuronderwijs op zijn Haags (CoH).

Al zwervend ontwikkelde die een interdisciplinaire leerlijn voor alle basisonderwijsgroepen. Met als thema’s Identiteit, Onze Stad, Utopie en Verhalen. De gids voor de groepsleerkrachten niet gevangen in een format, maar in een stroomdiagram, meanderend van introductie en oriëntatie naar deelopdrachten. Vanuit de kunsten gedacht, met een conceptuele invalshoek en elke stap vergezeld van reflectievragen.

 

‘Hoe klinkt de stad? Kun je een auto, tram, straat, stoeptegel, lantaarnpaal of gebouw horen? Is horen hetzelfde als luisteren?’

 

Bekijk en bespreek vorm en functie van Haagse gebouwen. Zoals het stadhuis met als bijnaam ‘IJspaleis’, de hoge flat bij station Holland Spoor die Het Strijkijzer wordt genoemd. Vindt het gebouw het fijn in Den Haag, denk je? Waarom? Zouden ze liever kleiner of groter willen zijn? Willen ze in het bos staan of in de stad? (Groep 3-4, Onze Stad: Ik Hoor, Ik Hoor)

 

Hakken en plakken

Meester Tim: ‘hee, hee, niet te lang onderzoeken, mijn leerlingen willen maken!’ Co-creërend met leerkrachten. Om hen lucht en ruimte te verschaffen en op basis van eigen kwaliteiten en voorkeuren te laten experimenteren. Te laten onderzoeken wat de durfallen willen: afwijken, een eigen draai aan een opdracht geven en ze passend aan het niveau van de klas maken. Of wat de behoedzamere kan: ‘als ik deze opdracht iets verander, dan past ie in mijn aardrijkskundeles en kan ik ‘m aan.’

Opdrachten die verbanden leggen, bijvoorbeeld met de taalmethode: ‘Verzamel straatnamen en/of namen van gebouwen. Hak ze in stukjes, letters of lettergrepen. Maak er nieuwe straatnamen van. Hak en plak geluiden en woorden die in de voorgaande lessen voorbij gekomen zijn. (Groep 3-4, Onze Stad: Ik Hoor, Ik Hoor).

Zachte duwtjes

Groepsleerkrachten die vinden dat ze geen kunstlessen kunnen geven, verleiden. Hen een zacht duwtje geven. Laten zien hoe kunst eenvoudig een plaats kan krijgen in hun lessen.
‘Bekijk het filmpje Sound Bottle van Jun Fujiwara. Maak met plastic zakken en stokjes geluidenvangers, als vlindernetjes. Laat leerlingen buiten stadsgeluiden vangen en die in een potje of fles stoppen met de naam van het geluid op het etiket. Bespreek: ‘Ben je tevreden over je vangst? Welk geluid liet zich niet vangen? Welk geluid heb je gehoord dat je niet had verwacht?’
Met de klas op weg naar kunstpresentaties op welk moment in het schooljaar dan ook. Zonder canon of vaste kennisbasis, samen enkele van de talloze mogelijkheden exploreren.

Met dank aan Krista te Brake en Frits Wielders.