Toekomstschap – Deel 2 – Wat eten we over 10 of zelfs 50 jaar?
Blog/ Arida Bandringa / 12-12-2024
Waarom eten we wat we eten? Wie bepaalt wat er op ons bord ligt? Ben ik eigenlijk wel zo autonoom in mijn voedselkeuzes als ik mijn karretje door de supermarkt stuur?
Als ik journalist en programmamaker Teun van de Keuken moet geloven in zijn boek De mens is een plofkip is de supermarkt één grote reclamefolder. De grootste betaler koopt de plekken op ooghoogte en voedselfabrikanten verkopen ons met hun uitgekiende producten de grootst mogelijke bliss-factor. Dat is de perfecte verhouding tussen suiker, vet en zout. Oftewel, een product waarvan de bodem van de zak sneller in zicht komt dan je denkt. Tegelijk staat de voedselproductie onder grote druk. We eten meer dan de aarde ons in kan voorzien. En aardappelen verzuipen door te veel regen, terwijl mais door te weinig regen verdort. Daarnaast is vleesindustrie is een van de grootste vervuilers.
Vaak probeer ik een duurzamere keuze te maken. Er ligt dan ook regelmatig een voedselkopie op mijn bord, zoals de Vegetarische Speckjes of Roombeter. Vertrouwd, niet vies, maar eigenlijk altijd een tegenvaller als je het vergelijkt met the real deal. Maar wat als we maaltijden kunnen ontwerpen die in niets lijken op wat we kennen?
Culinair Cellulair V1 with future food models @Lowlands Science 2023
De Nederlandse food designer Chloé Rutzerveld denkt met haar speculatieve projecten na over een duurzamere toekomst van ons eten. Een van de ontwikkelingen die in de wetenschap nu al gaande is, is cellulaire landbouw. Niet het hele gewas of dier wordt geteeld, maar cellen worden opgekweekt in het lab. Met de interactieve installatie Culinair Cellulair verkent Rutzerveld deze wetenschappelijke ontwikkeling. In het Next Nature Museum kun je zelf aan de slag met deze installatie, om je eigen speculatieve maaltijd op basis van cellen te creëren. Als basis van mijn gerecht koos ik de uitgestorven dodo, om deze te beleggen met orchidee en af te toppen met een lichtgevende schimmel. Je gooit je keuzes in de bioreactor en uiteindelijk kies je de bereiding van je zelfgekweekte gerecht en uiteindelijk wordt deze, nu nog, virtueel gepresenteerd.
Welke hybride gerechten ontwerp je als alles mogelijk lijkt? Zou ik een hap nemen van mijn eigen creatie? Het grote voedselvraagstuk gaat niet alleen over vandaag of morgen. Ontwerpers als Rutzerveld laten ons zien en voelen wat de toekomst van eten ons brengt en gaat brengen.
Nadenken over hoe mijn wenselijke toekomst van voedsel eruitziet helpt me bij het kiezen van boodschappen vandaag!
Adriaan Veldhuizen, Organism Studios 1. Oester x octopus + komkommer 2. Avocado + California grizzly bear x zalm 3. Chesnut mushroom + T-Rex + blauwe bes 4. Kikkererwt + tomaat + Archaeomarasmius (uitgestorven paddenstoelsoort)
Tips:
- Wil je in de klas aan de slag met het voedsel van de toekomst? Ik ontwikkelde voor CASE samen met bèta-docent Peter Bom en Burgerschap-docent Asmae Ben Haddou de interdisciplinaire videoles Kunst en Voedsel rond het werk van Chloé Rutzerveld. Naast kunstopdrachten vind je hier ook opdrachten voor bèta-vakken en het vak burgerschap.
- Meer zien van speculatief voedseldesign? Bezoek de tentoonstelling Spacefarming in het Next Nature Museum in Eindhoven.
- Of lees het boek The Anthropocene Cookbook: Recipes and opportunities for future catastrophes (2022), over hoe we kunnen leven in een tijd van continue klimaat- en milieucrisisissen.
- Wil je jouw skill set vergroten en leren toekomstdenken? Doe dan zelf, of met je klas, mee met De Nationale Toekomstcursus. Dat doe je online en het duurt ongeveer drie uur.
Arida Bandringa begeeft zich als onderwijsinnovator en educatief ontwerper op het snijvlak van kunst, wetenschap, technologie en kritisch burgerschap. Ze heeft 20 jaar ervaring als docent beeldende vorming en CKV.