Kunstopdracht

Auteur: Mariska van der Vaart | Beeld: Liedtekst en bladmuziek Fiesta di Dera Gai

Zingen en dansen horen bij de traditionele Arubaanse feesten zoals het Fiesta di Dera Gai, dat op 24 juni wordt gevierd. Dera Gai betekent ‘Begraaf de haan’ en het is een lied dat gezongen werd bij het oogstfeest Dera Gai. Men begroef dan een (levende) haan tot aan zijn nek in de grond. Geblinddoekte feestgangers kregen drie kansen om – al dansend – de haan met een stok te onthoofden.
Dit zou de aarde vruchtbaar maken. Aan dit oogstfeest is later het Fiesta di San Juan, de viering van de onthoofding van Johannes de Doper, toegevoegd. De onthoofding van de haan past immers goed bij het verhaal van Johannes de Doper die op last van Herodes onthoofd werd.

Er wordt nu geen levende haan meer gebruikt, maar een exemplaar van kunststof. Folkloristische dansgroepen spelen met zo’n namaakhaan het ritueel van het begraven en onthoofden van de haan na, en voeren daarna een traditionele dans uit.
Dera Gai is tegenwoordig een Arubaans culturele viering met muziek, zang en dans en een mengelmoes van volkse, traditionele en christelijke symbolen. Veel voorkomende kleuren bij dit feest zijn rood en geel, belangrijke instrumenten zijn de viool, de wiri en de tambù.

Opdracht
Verdeel de leerlingen in groepjes van vier tot zes. Met de ritme-instrumenten die voorhanden zijn maken zij met hun groepje een ritmische begeleiding bij het lied en presenteren dit.

  • Zoek het lied op en luister er samen met de leerlingen aandachtig naar. Zing het lied klassikaal. Er zijn meer versies, die kunnen dan met elkaar vergeleken worden. Verdeel vervolgens de klas in twee groepen. De leerlingen klappen of stampen mee in de maat op iedere tel. Elke groep: voert een eigen ritme uit. Bijvoorbeeld: groep 1 doet een stamp op tel 1, groep 2 doet een klap op tel 2.
  • Het lied nodigt uit tot onderzoek: wat is een wiri, wat is een tambú? Welke muziekinstrumenten lijken daarop? Dat kan vervolgens de aanzet zijn tot verder onderzoek naar Arubaanse muziek en cultuur.


Een voorbeeld van het lied staat op YouTube.

Beluister hier meer versies van Dera Gai Aruba.

59. De stagiair(e) 16. De kunst van het doorgeven 36. Dat smaakt naar meer 33. Daniel dos Santos Planas

Cover #5

Sablika (medestrijder en vriendin van Tula, die in 1795 in opstand kwam tegen de slavernij op Curaçao). Zeefdruk met papierinkt David Paulus (2021)