Een té betrokken docent kan de kunstbeleving van leerlingen in de weg staan
Blog / Isa Viktoria van Hees / 09-04-2026
Isa Viktoria van Hees krijgt tijdens haar stage bij Danstheater AYA veel verschillende vo-klassen te zien. Ze merkt op hoeveel invloed de houding van de docent heeft op hun beleving, en zoekt naar balans tussen betrokken nabijheid en professionele afstand.
Tijdens mijn afstudeerjaar merk ik dat mijn eigen visie op dans in het onderwijs steeds duidelijker vorm krijgt. De afgelopen vier jaar aan de dansacademie stonden in het teken van het ontwikkelen van die visie. Waar ik in mijn eerste jaar nog met weinig ervaring begon aan een stage in het basisonderwijs, sta ik nu drie jaar later vol zelfvertrouwen dansles te geven aan de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Ik ontwikkel educatieve workshops voor het azc voor Danstheater AYA, en loop bij hen ook stage achter de schermen bij schoolvoorstellingen op het vo.
Tijdens mijn stage reis ik met AYA door het land langs verschillende middelbare scholen. Daar ben ik verantwoordelijk voor de productie van dansvoorstellingen die in de klas worden gespeeld. In deze rol zorg ik voor het overzicht, zowel voorafgaand als tijdens de voorstelling. Daarbij heb ik nauw contact met de docent van de groep die de voorstelling bijwoont.
Elke groep die naar de voorstelling komt kijken, komt op een andere manier binnen en ervaart de voorstelling anders. Wat mij hierbij het meeste opvalt, is hoeveel invloed de docent heeft op de beleving van de leerlingen. Wanneer een docent te veel meegaat in de negatieve houding van leerlingen, merk je dat direct. De leerlingen stappen met vooroordelen de voorstelling in, staan minder open en raken sneller afgeleid. Daarmee missen ze de essentie van de voorstelling, maar ook de kans op een waardevolle ervaring en nieuwe inzichten.
Nabijheid is belangrijk, maar met professionele afstand. Het laat mij kritisch denken: Hoe kom ik dicht bij mijn leerlingen, zonder hun vriend te worden? Hoe zorg ik voor verbinding en duidelijkheid? Dit zijn de vragen die iedere docent zichzelf zou moeten stellen.
Het frustreert mij om te zien dat sommige docenten te veel bevriend willen zijn met hun leerlingen. Tegelijkertijd zie ik ook het tegenovergestelde: docenten die duidelijk zijn, kaders stellen en leerlingen aanspreken, creëren juist ruimte voor echte betrokkenheid. Wanneer zij zich als docent openstellen, tussen de leerlingen gaan zitten tijdens de voorstelling en zelf ook kijken en leren, ontstaat er iets bijzonders. De leerlingen worden meegenomen in een rijker leerproces, wat vaak leidt tot verrassende nagesprekken en echte eyeopeners.
De verschillen in benadering vind ik zowel bijzonder als zorgwekkend om te zien. Dit maakt me bewust van hoe belangrijk het is om leerlingen een betekenisvol leerproces te gunnen. Dans en kunst kunnen een krachtig middel zijn om maatschappelijke thema’s voelbaar te maken. Door de combinatie van lichaam, stem en muziek komt een onderwerp dichterbij, krijgt het meer beleving en blijft het langer hangen.
Als docent is het essentieel om je bewust te zijn van de impact die je hebt op je leerlingen. Ik neem me daarom voor om regelmatig te reflecteren op de vraag: draag ik bij aan motivatie en nieuwsgierigheid, of rem ik deze juist onbedoeld af?
Isa Viktoria van Hees is student aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten aan de opleiding Docent Dans. In haar blogs neemt ze je mee in haar reis naar het afstuderen als jonge docent, danser en maker.