Het muzieklokaal van Brenda Stolk en John Burger
Auteur: Nadia Anne Molenaar |Beeld: Muzieklokalen Bonhoeffercollege (Castricum) Fotografie Nadia Anne Molenaar
In ‘Het lokaal van…’ krijg je een kijkje in de klas bij kunstvakdocenten door het hele land. Hoe richten zij hun ruimte in? Welke werkvormen maken ze daarmee mogelijk? Deze keer: muziekdocenten Brenda Stolk en John Burger
Utopisch muzieklokaal
“Als je alles zou mogen verbouwen, wat zou je dan doen?” Dat was de vraag waarmee het begon. Brenda en John, muziekdocenten op het Bonhoeffercollege, kregen carte blanche. Geen kleine opfrisbeurt, maar een complete herinrichting van de kunstvleugel, inclusief hun muzieklokalen. Het werd een proces van utopisch dromen, kritisch kiezen, struikelen over technische randvoorwaarden, en vooral: veel leren. Van elkaar, van architecten én van leerlingen.
Open atelier
“We wilden af van het idee van losse hokjes,” vertelt Brenda. Het resultaat is een multidisciplinair open atelierconcept. Een grote open ruimte waarin groepjes leerlingen tegelijkertijd op verschillende manieren kunnen werken aan hun kunstvak. De muzieklokalen en studio’s worden wel afgesloten met een deur, zodat er op verschillende plekken kan worden geoefend en geïmproviseerd zonder geluidsoverlast. Maar in principe is alles gericht op zichtbaarheid, toegankelijkheid en samenspel. “En het voelt ook echt zo: als een werkplek waar leerlingen in en uit lopen, hun ding doen, elkaar helpen.”
Muziekstudio’s voor iedereen
Ook de jongste brugklassers mogen de studio’s in – mits ze zich aan de regels houden. “Ze weten: je begint achter de piano,” zegt John. “En als je het daar onder de knie hebt, mag je verder. Wie aan een instrument komt zonder dat te mogen, wordt meteen teruggefloten.” Streng maar duidelijk. “Je zou thuis ook niet aan een oven gaan zitten als je niet weet hoe die werkt.”
De studio’s zijn ingericht met hufterproof materiaal. Letterlijk getest. “We zijn in winkels gewoon tegen dingen gaan schoppen om te zien wat het aankan,” lacht Brenda. Elke ruimte heeft wat nodig is om direct met een band te kunnen spelen: piano’s, gitaren, krukken, boxen. En vooral: voldoende ruimte, “zodat je niet in elkaars nek zit.”
Om die beweegruimte te behouden zijn slimme oplossingen nodig. Geen plek voor een drumstel? Dan maar drumpads. “Dat lokt ook creativiteit uit,” zegt John. “Leerlingen moeten nadenken: wat is de functie van een kick? Wanneer komt de snare? Zo worden ze veel bewuster.”
Muziektechniek en peer-to-peer
Een van de grootste ambities van John en Brenda was techniek integreren in het muziekonderwijs. Niet iedereen hoeft op het podium. “Sommige leerlingen willen gewoon achter de knoppen zitten, opnemen, mixen, produceren,” zegt Brenda. “Waarom zouden die niet kunnen slagen voor muziek?”
Er is een leerlijn muziektechniek in ontwikkeling: van het verkennen van GarageBand tot volledige studio-opnames in de bovenbouw. Met uiteindelijk een eigen Bonhoeffer Techniek Crew die draait tijdens open podia en muziekavonden. “Het idee is dat leerlingen elkaar opleiden. Oud leert jong. En dat ze zelfstandig kunnen werken in de studio, zonder dat wij er altijd bij hoeven te zijn.”
Visie als fundament
Begin met dromen, zeggen John en Brenda. Maar zorg ook voor een stevig plan. “Schrijf het vanuit je visie – en zorg dat die visie aansluit bij die van de school. In ons geval: vertrouwen, verantwoordelijkheid en vrijheid. En betrek leerlingen. “Ze zijn vaak creatiever dan wij. Soms gebruik je hun ideeën niet letterlijk, maar hun input zorgt wel voor betrokkenheid.”
Inmiddels kiezen de leerlingen op het Bonhoeffercollege vaker dan ooit voor het vak muziek. De lokalen voelen als een plek waar je mag zijn wie je bent en dat gaat alleen maar groeien. “En oud-leerlingen komen nog steeds terug om te spelen. Dat zegt genoeg,” glimlacht Brenda.
Tips voor muziekdocenten
- Begin met dromen, eindig met kaders. Wat zou je willen als alles mocht? Pas daarna de technische of budgettaire beperkingen toe.
- Pitch je idee bij de directie. Schrijf een plan dat past binnen de visie van je school. Geef aan wat het leerlingen oplevert én hoe het aansluit bij bredere doelen.
- Betrek je leerlingen. Geef ze een ontwerpopdracht, laat ze sfeer of indeling bedenken. Hun input levert verrassende inzichten én betrokkenheid.
- Investeer in duidelijkheid. Heldere regels over instrumentgebruik zorgen voor rust, behoud van materiaal en veiligheid – ook zonder verbouwing.
- Ken je materiaal. Bezoek muziekwinkels, test materialen, praat met leveranciers. Vraag naar wat hufterproof is én onderhoudsvriendelijk.
- Zoek technologische oplossingen. Geen ruimte voor een drumstel? Denk aan drumpads of digitale alternatieven.
- Werk met wat je al hebt. Met een handige indeling, duidelijke routines en goede afspraken kun je veel bereiken, ook in een verouderd lokaal.
- Maak techniek tastbaar. Begin klein met opnames of geluidstechniek. Geef technische leerlingen een rol achter de schermen.
- Houd het lokaal flexibel. Stoelen zonder tafels kunnen al een wereld van verschil maken voor lesvormen en sfeer.
Deze rubriek stond in KZ01/2026.
Nadia Anne Molenaar is online marketeer, creatief schrijver en muziekdocent. Ze voelt zich thuis op zowel het digitale podium als in het klaslokaal, spreekt graag docenten over hun praktijk en geeft hun ervaringen door.