‘It takes a child to raise a village’: hoe werken we beter samen met jongeren?
Blog / Pieter Baay / 16-07-2026
Pieter Baay wordt tijdens een bijeenkomst aan het denken gezet over hoe we met jongeren omgaan. Wat als we ophouden voor hen te denken en echt naar hen luisteren?
“Wij hoeven en zullen jongeren niet fixen”. Zo opent mbo-onderzoeker (practor) Kayla Green de officiële start van het Practoraat Gelijke Kansen bij Albeda, een mbo-school in Rotterdam. Sinds die uitspraak ben ik extra gevoelig voor de plek die we onze jeugd geven. Misschien hebben wij hen nog wel harder nodig dan zij ons.
De bekende uitspraak ‘it takes a village to raise a child’ is helemaal terecht. Green haalt verschillende onderzoeken aan die laten zien dat schoolsucces en welzijn van jongeren mede worden bepaald door systemen: hun scholen, wijken en gemeenschappen. Veerkracht en weerbaarheid zijn niet zozeer individuele kwaliteiten, maar grotendeels gevolgen van je omgeving. Het omgekeerde is ook waar: de opeenstapeling van maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatverandering, oorlog en armoede heeft een negatieve invloed op hoe jongeren over zichzelf, hun leven en hun toekomst nadenken. En die negatieve invloed is het sterkst onder kwetsbare jongeren. De kleine en grote ‘village’ zijn bepalend voor het leren, leven en werken van studenten.
Maar ik draai de uitspraak ook graag om: ‘it takes a child to raise a village’. Mbo-bestuurder Simone Fredriksz deelde hoe zij haar beeld van studenten heeft aangepast. Soms denken we dat we hen ‘stem geven’ (studentparticipatie) of ‘in de wereld laten aankomen’ (burgerschap). Dat zijn misvattingen: ze zíjn al in de wereld, ze hebben al een stem, ze dragen al bij. Het is aan ons om die stem en bijdrage beter te zien, beter te horen.
Voor studenten, zeker ook op het mbo, geldt niet langer ‘hoe ouder, hoe meer ervaring’. Juist zij met hun jonge leeftijd begrijpen de nieuwe technologieën als digital natives. Juist zij signaleren cultuurveranderingen, inclusiviteitstrends en duurzaamheidsbehoeften. Juist zij zijn de spiegel vóóruit. Het is alleen de vraag hoe hen te horen. Kayla Green deelde een Nigeriaans gezegde dat luidt: “Until lions have their own historians, tales of the hunt will always glorify the hunter”. Het doet ertoe wie op het podium staat.
Ik zie als uitdaging voor de kunsten en het onderwijs, om manieren te ontwikkelen waarin child en village elkaar verstaan en versterken. Natuurlijk kunnen we studenten op een podium vragen stellen, maar er is meer mogelijk. Hoe kunnen we ieders wijsheid aanspreken, via bijvoorbeeld photo voice, dans en andere vormen van maken? En hoe kunnen we de volwassenen, ‘de macht’, jou en mij ontvankelijk maken voor de stem van de toekomst? Dat lijken me mooie samenlevingsvragen!
Meer weten?
De practorale rede van Kayla Green, inclusief verwijzingen naar aangehaald onderzoek, is hier terug te lezen.
Pieter Baay richt zijn sociologische blik op de maatschappelijke kant van het mbo. Samen met kunstenaars en onderzoekers van netwerkorganisatie Onderwijs124 versterkt hij pedagogische praktijkinnovatie in het mbo. Pieter is ook werkzaam voor het Consortium voor Innovatie (CVI).