Mijmering #16
Doe maar ‘gewoon’
Uit het niets en ongevraagd kreeg ik deze week een probleemanalyse in het gezicht gezwiept door mijn tafelpartner. Helaas ging het niet over de slappe spaghetti, maar wel over het ‘slappe karakter’ van de jongere generaties. Zelf stamt ze uit een editie die nu voornamelijk handelt op het rangeerterrein. De plek waar beukend staal welverdiend piepend en kokend tot stilstand komt. De jonkies van nu, nog op volle vaart, zullen daar niet snel terechtkomen. Zij kiezen geen spoor. Sterker nog: ze raken snel ontspoord en kiezen dan weer een andere windrichting. Ze pakken niet door en zetten uiteindelijk koers naar het platteland om hun weelderige moestuin te zien groeien vanaf een yogamat. Zo! Eindbestemming van de trein.
In dezelfde week hoor ik een collega en leeftijdsgenoot praten over het belang van talentontwikkeling op basisscholen. Ik denk terug aan het eerdere spaghetti-conflict en de weerstand die ik erbij voelde. Het is helemaal niet het ‘slappe karakter’ van de jongere generaties dat hun gedrag beïnvloedt, maar eerder de verslappende omstandigheden waarin ze verkeren. Zoals bijvoorbeeld de focus op uitblinken in het onderwijs. Talent bungelend als een wortel voor een kindergezicht; rennen maar! Niet zo vreemd dat diezelfde wortel een paar jaar later hardhandig in eigen grond wordt gestoken. Dat rennen werkt uitputtend en is nooit genoeg. Je moet er óók nog gelukkig van worden. Daarnaast is het zo dat de bomen niet altijd groeien tot in de hemel waardoor de tranende pijn van een deksel op je neus op de loer ligt. Niet iedereen heeft een talent of blinkt uit. Óf we moeten de definitie van talent aapassen naar: de capaciteit om mens te zijn.
Mensen die genoegen nemen met wat haalbaar is, zijn tevreden, aldus neurowetenschapper Jeroen van Baar. In zijn boek De prestatiegeneratie houdt hij een pleidooi voor de middelmaat. Geen pleidooi voor het behoud van een ‘slap karakter’, maar voor een herintegratie van het ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’. Presteren is goed, maar wel met mate. Uitblinken is mooi, maar niet het allermooist. Misschien moeten we de huidige piepende en kokende streefdoelen op het rangeerterrein plaatsen en de middelmaat in het onderwijs weer op het spoor duwen.