Thuiskunst van thuiszitters – deel 2
Blog / Meldrid Ibrahim / 14-11-2024
Als moeder van een noodgedwongen thuiszitter ervaart Meldrid Ibrahim de ontwrichting, het verdriet en het gebrek aan perspectief die hierbij komen kijken. Tegelijkertijd valt het haar als kunstdocent op dat thuiszitters in een heel geconcentreerd maakproces terecht kunnen komen.
In Nederland kunnen duizenden kinderen en jongeren om uiteenlopende redenen niet naar school. Hoe is het voor een kind om iedere dag wakker te worden zonder een vastomlijnd plan of doel, zonder het vooruitzicht om klasgenoten te gaan zien?
Pedagogisch adviseur Martin Schravesande werkt al jarenlang met thuiszitters. In 2016 startte hij op een school voor speciaal onderwijs een klas voor kinderen die zijn vastgelopen in het voortgezet onderwijs. Daarover schreef hij het boek De thuiszittersklas, op zoek naar de wil om te leren. Martin vertelde me dat het hem opvalt dat veel thuiszitters heel artistiek zijn. In zijn andere boek, De onderhuidse leraar: twintig lessen van pubers, schrijft hij onder andere over Robert. Dat is een jongen die geen leerboek aanraakt, maar wel stapels tekeningen maakt. Al lezende leerde ik hoe belangrijk autonomie is voor thuiszitters. En dat er hele mooie dingen kunnen ontstaan wanneer zij ruimte en aandacht krijgen.
Als moeder van een noodgedwongen thuiszitter ervaar ik ook de ontwrichting, het verdriet en het gebrek aan perspectief die hierbij komen kijken. Tegelijkertijd valt het mij als kunstdocent op dat thuiszitters inderdaad in een heel geconcentreerd maakproces terecht kunnen komen. Zo beschreef ik in mijn vorige blog hoe mijn dochter een draad van huis naar school haakt. De verhalen die ik in reactie daarop ontving deel ik graag in deze blog, omdat ze laten zien wat er op creatief gebied kan gebeuren wanneer school wegvalt.
1. Portret Julia (15) 2. Bookgirl.2024 Esmée (12)
Julia (15) experimenteert met schildertechnieken. Ze maakt veel, groot en kleurrijk werk, variërend van portretten van mensen en huisdieren tot abstracte kunst.
Esmée (12) verslindt het ene na het andere boek sinds ze niet meer naar school gaat. Hoe het voelt om zich helemaal te verliezen in het lezen, laat ze zien in haar zelfgemaakte memes op bookgirl.2024.
3. Orang-oetan en Pterosauriër Tijmen (21)
Tijmen (21) is gefascineerd door de natuur. Hij doet uitgebreid biologisch onderzoek naar dieren en bootst ze na in indrukwekkende sculpturen. Tijmen: “Soms probeer ik me te verbeelden hoe de uitgestorven pterosauriër nu door de lucht zou zweven. Prehistorische wezens weer tot leven brengen is hetgeen waar ik blij van word.”
4. Oma en Korneel Korneel (11) 5. Illustraties voor Maffe Beestjes (Uitgeverij Boekscout) Thijs (11)
Het huis van Korneel (11) ligt vol met oude materialen en gereedschap, waarvan hij nieuwe objecten maakt. Van fietswielen maakte hij een lamp voor zijn oma. Korneel: “Het grootste fietswiel representeert oma en die geeft mij, het kleine fietswiel, licht.”
Thijs (11) ontdekte na een periode van thuiszitten zijn liefde voor tekenen en maakte samen met zijn moeder het boek Maffe Beestjes. Zijn moeder: “Het heeft ons geholpen te doen wat we leuk vinden, en vooral te doen wat we wél kunnen.”
Mijn dochter Vera kreeg na mijn vorige blog tientallen bemoedigende meters gehaakt draad, bolletjes wol en kaarten toegestuurd. Wat voor ons klein en individueel was, werd onderdeel van een universeel verhaal. Dat er aandacht is voor het werk van mijn dochter is bekrachtigend, en dat gun ik meer thuiszitters. Dus, mocht je een kind of jongere kennen die al een poos niet naar school gaat, verdiep je (met veel respect) eens in de bezigheden van dit kind. Die zijn het zo waard en leerzaam om gezien te worden.
Meer weten over thuiszitters? Bekijk de documentaire Iedereen samen naar school: een illusie? over Sifra (12) die jarenlang niet of nauwelijks naar school ging.
Meldrid Ibrahim is docentenopleider aan de Breitner Academie (AHK). Ze doet onderzoek en is (co-)auteur van verschillende lesmethodes. In haar blogs voor Kunstzone geeft ze aandacht aan de actuele, urgente of ontroerende kant van kunsteducatie.