Zingen op school krijgt impuls
Samenzang heeft toverkracht
Auteur: Henk Langenhuijsen | Beeld: Vocale Boost op school
Onzekere puberstemmen die samenkomen in harmonie en meerstemmig de ruimte vullen. Welke school wil dat niet? Samen zingen ontspant, geeft kracht, verbindt en kan tijdloos mooi zijn. Het verdient absoluut een plek in het voortgezet onderwijs. Ouderwets en saai? Niet als je luistert naar de docenten en leerlingen die deelnemen aan Vocale Boost op school.
Ghislaine Mommer, muziekdocent bij het Porta Mosana College in Maastricht, was een van de deelnemers aan het project Vocale Boost op school, waarbij docenten en leerlingen onder begeleiding leren samen te zingen. Onlangs vond in Hilversum de finaledag van de tweede editie plaats. “Die finaledag was top”, vertelt Mommer, die samen met vier leerlingen meezong. “Het viel op dat alle leerlingen gemotiveerd en betrokken waren. Je hoeft die dag echt geen orde te houden. Iedereen is respectvol naar elkaar.” Uliana Iashchuk, een van haar leerlingen, bevestigt dat: “Het was spannend en heel leuk. Ik was op iedereen trots.” Ze is opgegroeid in een muzikale familie in Rusland en vindt het niet speciaal om na schooltijd te zingen. “Bij ons is samen zingen traditie en is het normaal om op school met anderen te zingen.”
Ook Gonda van Dijk van het Alberdingk Thijm College in Hilversum is enthousiast over het traject. “Ik had dit jaar voor het eerst een groep havo-4 en mijn verwachtingen klopten niet met de werkelijkheid. Het liep niet zo goed en op het juiste moment startte ik met Vocale Boost en kon dit meteen in de lessen toepassen. De belangrijkste opdracht was: ‘minder doen als docent, maak de leerlingen eigenaar’, en dat werkte fantastisch. Het eigenaarschap bleek motiverend en leverde onverwacht een prachtig resultaat op. Het was spannend en ik moest op de leerlingen vertrouwen, maar het was de moeite waard.”
Nascholingstraject
Vocale Boost op school is een initiatief van VLS, de vereniging voor en door muziekdocenten, en Music+ Academy die inspiratiedagen en scholingstrajecten voor muziekdocenten organiseert. Een van de al langer bestaande activiteiten is All About That Voice!, een jaarlijks terugkerende dag voor muziekdocenten, koordirigenten en anderen die werken met jongeren van twaalf jaar en ouder. “Vocale Boost op school is hieruit voortgekomen, mede dankzij een financiële bijdrage van het Cultuurfonds en het ministerie van OCW”, vertelt Tinka van Os van Music+ Academy. “We wilden graag dat er een vervolg op die dag zou komen, maar dan voor muziekdocenten én leerlingen. Het is een nascholingstraject van begeleiding voor docenten die met een vocal group willen werken op hun middelbare school. Dat is iets anders dan een koor, omdat de docent niet voor de groep staat, maar deelneemt. Ieder jaar kunnen we zo’n twaalf scholen ondersteunen en samenbrengen.”
Ambassadeurs
“Samen zingen is niet meer vanzelfsprekend”, stelt Van Os. “Muziekdocenten weten soms niet hoe ze dit moeten aanpakken, hebben het druk en leerlingen hebben er lang niet altijd zin in. Het kost veel moeite om op school een zangroep levensvatbaar te maken. Dikwijls is maar een handvol leerlingen geïnteresseerd.” Volgens Van Os zijn die zangers wel ambassadeurs die het zingen op school zichtbaar en hoorbaar maken. “Hun enthousiasme kan aanstekelijk werken, waardoor ook anderen willen gaan zingen. Dan creëer je een sneeuwbaleffect. Ons traject helpt ook bij het maken van een promotieplan. Scholen zouden bereid moeten zijn hierin te investeren, want ze krijgen er iets moois voor terug. Zo’n groep kan zich bij diverse gelegenheden laten horen, ook buiten school, bijvoorbeeld voor wijkbewoners.”
Uitwisseling
In andere landen hebben scholen vaak een vast kooruur, maar in Nederland is dat niet gebruikelijk, Vrije scholen en enkele reguliere scholen uitgezonderd. “Veel scholen worstelen met hetzelfde probleem”, constateert Mommer. “Tussenuren kun je niet gebruiken, omdat iedereen een ander rooster heeft en na de lessen willen leerlingen doorgaans naar huis. Je mag blij zijn als je ieder jaar een handvol leerlingen hebt die willen blijven. Maar dat het bijzonder én waardevol is, blijkt als de groep optreedt bij de Open Dag en het Open Podium.”
Binnen het traject zijn er vier onlinebijeenkomsten voor docenten en twee fysieke bijeenkomsten samen met de leerlingen in een periode van zes maanden. De begeleiders zijn Rohan Poldervaart, die veel ervaring heeft met het zingen met jongeren op (vmbo-)scholen, en Hans Cassa, die de groep begeleidt met meerstemmig zingen en weet hoe je de stemmen van docenten en leerlingen met elkaar kunt vermengen. Hij maakt hiervoor speciale arrangementen, die de groep voorafgaand aan de Vocale Boost-dagen ontvangt.
Mommer is enthousiast over de docenten in het begeleidingstraject. “Rohan Poldervaart weet precies hoe hij leerlingen op hun gemak kan stellen én verantwoordelijk maakt. Hij staat niet voor de groep, zoals een koordirigent, maar laat ze zelf met ideeën komen. Ik als docent vond dat moeilijk, want het werd ook van mij verlangd.”
Tijdens het traject ontmoeten de deelnemers andere docenten en leerlingen en wisselen ze oefenmateriaal uit. “Zo ontstaat een waardevol netwerk”, vertelt Van Os. “Als het traject is afgelopen, blijven die contacten bestaan en dat werkt inspirerend. Je kunt bij anderen komen luisteren en met elkaar sparren over liedkeuze en aanpak. Docenten leren zelf arrangementen maken en dat wordt allemaal gedeeld. Iedereen wil namelijk hetzelfde: meer samen zingen.”
Meer weten?
www.vls-muziekdocenten.nl/vls-nieuws/meld-je-aan-voor-nieuwe-vocale-boost/
www.musicplusacademy.nl/scholing-en-inspiratie/vocale-boost-op-school/