In deze bijdrage kijken we naar het gebruik van materiaal in de muziekles vanuit een belichaamd perspectief. We baseren ons daarbij op Belichaamde Muziekdidactiek, een didactiek die we momenteel ontwikkelen. Deze didactiek kan toegepast worden in het instrumentaal en klassikaal muziekonderwijs. Voor de ontwikkeling ervan gaan we uit van onze praktijkervaring, en theorieën van belichaamde muziekcognitie en dynamische systeemtheorie.

Het is een van de eerste afspraken in het schoolkoor: vrouwen zingen sopraan of alt, mannen tenor of bas. Hoewel dit vanuit klassiek oogpunt vanzelfsprekend lijkt, vormt het een contrast met de belevingswereld van (queer) leerlingen waarin vele grijstinten bestaan tussen de uitersten ‘man’ en ‘vrouw’. Is het niet tijd voor een stemindeling die dit weerspiegelt?

In maart presenteerde Filip Verneert zijn doctoraatsonderzoek aan LUCA School of Arts en KU Leuven. Gedurende zeven jaar dook hij in de wereld van de sociaal-artistieke muziekpraktijken en vrije muzikale improvisatie, om zo bruggen te bouwen naar het formele onderwijs. 

Vol energie en strijdlust stormt Hans van de Veerdonk het podium op. Na 40 jaar muziekeducatie bij de muziekschool Amsterdam en het Conservatorium van Amsterdam neemt hij afscheid met een symposium. De zaal zit vol met groepsleerkrachten po en muziekdocenten uit het hele land. Vandaag maakt Hans de balans op. Gaan we de goede kant op met muziekeducatie?

`Iedereen, iedereen, oh-oh, yeah-yeah.’ Muziekdocent Dinant Rommers zingt het voor. Het klinkt catchy en dat is ook de bedoeling. ‘In het refrein zit maar één woord, iedereen kan meteen meedoen.’ Rommers geeft muziekles aan leerlingen die allemaal een andere taal spreken. Het zijn jongeren die soms direct uit een oorlogssituatie komen. Hoe maak je betekenisvolle muzieklessen voor deze bijzondere groep?

Vrijdag 15 maart organiseerde de EAS voor de derde keer een dag van muziek op school. Kunstzone sprak erover met Benno Spieker en Bert Appermont, EAS-coördinatoren voor Nederland en België.

Bij muziek maken voor een goed doel denken we vaak aan een benefietconcert. Maar in de muziekles op school kunnen we daar zoveel méér mee doen. Service-learning is een pedagogische werkwijze die ervaringsgericht leren combineert met maatschappelijk engagement. Wat leerlingen in de (muziek)les op school leren, wordt met service-learning ingezet voor een goed doel in de maatschappij.

9:00 Een vrijdagmorgen op het Hyperion Lyceum in Amsterdam. De muziekles begint met een bespreking van recent muzieknieuws: de Haagse band Goldband neemt een lijntje coke op het podium. ‘Dat moeten ze toch lekker zelf weten?’, roept Mika. Sytze: ‘Moet je niet een voorbeeld zijn voor vooral minderjarige luisteraars?’

'Hoe meer en hoe beter ik ging lesgeven, hoe beter ik werd als regisseur', zegt Martijn Klink. 'Mijn bagage als docent stelde me in staat veel eerder tot de kern te komen van wat ik in het theater wilde. Hoe dat in zijn werk ging? Tijdens de lessen kwam ik met talloze ideeën. Maar stel je die leerlingen voor, in een les drama tussen, zeg, wiskunde en aardrijkskunde. In plaats van al die mogelijkheden om uit te kiezen, willen ze liever helderheid, specifieke kaders.'

Tijdens de jaarlijkse viering van het MuziekopleidersAkkoord op 4 oktober 2023 in Zwolle, woonde een delegatie van Caribische lerarenopleidingen een sessie bij over uitwisseling van kennis en expertise. Studenten, opleiders van pabo's en docentmuziekopleidingen spraken intensief over muziekonderwijs met de opleiders uit de Cariben. Vertegenwoordigers van culturele organisaties op de eilanden sloten online aan.

Tijdens de productie van de Nederlandse inzending voor het AI Songfestival 2020 zegt deelnemend muzikant/rapper Willie Wartaal ‘… ik ging er in met het idee dat de AI een heel af liedje zou maken, maar dat was niet zo man…’. Wat zijn dan wel de mogelijkheden van AI en muziekproductie?

Niet leren over kunst, maar ván kunst, dat is de kern van Art-Based Learning (ABL), een methodiek die zijn oorsprong vindt in de beeldende kunsten. Lutters (2012) ontwikkelde de ABL-theorie, evenals de training voor onder andere docenten en educatief medewerkers. Hoewel de methode op steeds meer plekken wordt ingezet als kunsteducatief instrument, is deze nog vrijwel onbekend bij muziekdocenten.

We are all improvisers. Dat geldt zeker voor muziekdocenten. Tussen de routines en rituelen van de muziekles door improviseren ze er didactisch op los. Hoe kunnen docenten een weg vinden in het uitdagende samenspel van structuren en on-the-spot impulsen? En hoe kunnen we docenten in opleiding daarop voorbereiden? We bespreken een model voor de professionele ontwikkeling.

De boekenreeks Muziekpedagogiek in beweging viert in 2023 haar tiende verjaardag. Tien jaar na het verschijnen van de eerste editie, Onderzoek als motor voor onderwijsinnovatie, verscheen begin juni de vijfde editie met als titel 10 jaar onderzoek en ontwikkeling. De boekenreeks heeft de intentie onderzoek in muziekonderwijs toegankelijker te maken.

Op woensdag 15 maart vierden muziekleerlingen en -docenten in heel Europa de tweede Europese dag van muziek op school. De European Association for Music in Schools (EAS) bracht met muzikale uitdagingen iedereen bij elkaar die muziekonderwijs een warm hart toedraagt.