Algemeen
ChatGPT is een welkome ontwikkeling voor het onderwijs. Doordat AI goed abstracte informatie kan reproduceren, moeten opdrachten weer gericht zijn op de geleefde ervaring van de leerling. Het dwingt docenten opdrachten context- en persoonsgebonden te maken. Dat zal zorgen voor betere en leukere opdrachten.
ChatGPT, DALL-E, Snapchat, YouTube en Google Assistant. Zomaar vijf veel voorkomende systemen die gebruik maken van kunstmatige intelligentie (AI). Er zijn dagelijks ontzettend veel AI-producten, apps en systemen in huishoudens, op school en in de stad in gebruik waar kinderen - nu en in de toekomst - meer dan ooit mee te maken krijgen en die hen, vaak onbewust, beïnvloeden.
Tijdens de zomervakantie, op 12 juli, keurde het Vlaams Parlement de nieuwe minimumdoelen voor de laatste vier jaren van het secundair onderwijs goed. Voor de kunstvakken komen er nieuwe eindtermen en een nieuwe plaats in het curriculum. Startdatum: 1 september.
Hoe help je kinderen hun plek te vinden in de wereld? Met het burgerschapsproject Weet wat je zegt helpen vier musea bovenbouwleerlingen po zich voor te bereiden op de overstap naar de middelbare school. Ze gaan in debat over thema’s als vrijheid, gelijkheid en religie. Aan de hand van de museumcollecties ontdekken ze verschillende perspectieven.
Drie kunstvakdocenten praten over routines in kunstonderwijs. Wat betekenen routines voor leerlingen, voor de school waar ze werken en voor de lessen? Ze bespreken de balans tussen kaders en creativiteit, hoe routines zich verhouden tot impulsen, en hun wensen versus de realiteit. Aan het woord komen een senior-, een ‘mid-career’- en een juniordocent. Maar eerst: wat zijn routines in kunstonderwijs?
Vreselijk irritant vond ik het, als ik met vo-leerlingen een jaar lang bezig was geweest met decors en kostuums voor de musical en de regisseur tijdens de laatste repetitieweek onderdelen ineens afschoot of veranderde. Uiteraard accepteerde ik zijn professionele eindoordeel, maar veel liever was ik eerder in het proces tot meer afstemming met hem gekomen.
Midden in coronatijd verscheen de strategische agenda van het hoger kunstvakonderwijs. De opdracht aan het onderwijsveld is duidelijk: '…de relatie met het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs (en amateurkunst) zijn van groot belang om te zorgen dat talentvolle jongeren een plek vinden in het hbo-kunstonderwijs…het moet diverser en inclusiever…
Over deze vraag heeft een team van docenten en schoolleiders onder leiding van SLO goed nagedacht en vervolgens een visie, opdrachten en bouwstenen ontwikkeld voor een nieuw curriculum. In dit artikel ga ik in op wat een curriculum is, hoe het voorstel voor het herziene curriculum voor kunst en cultuur eruitziet en hoe je als docent er al mee kunt experimenteren.
Vrijdag 12 mei 9.39 uur krijg ik een appje van de examensecretaris: ‘De leerlingen zijn keurig aan het werk! Alles is goed gekomen.’ Een pak van mijn hart. Want die computerstress is real. Het zal je maar gebeuren dat het mis gaat… Gelukkig, ook dit jaar gaat alles goed.
Begin februari 2023 – het definitieve advies van de werkgroep vakkenstructuur kunstvakken bovenbouw vmbo/havo/vwo was nog niet 'ontsloten' - vroegen we docenten naar hun opvattingen over het conceptadvies. We keken met hen ook vooruit: wat vinden zij belangrijk als de inhoud van de verschillende onderdelen straks wordt gedefinieerd?
De werkgroep vakkenstructuur stelt voor om de vijf kunstvakken in de bovenbouw dezelfde structuur en opbouw te geven. Men beoogt hiermee samenhang te creëren 'tussen de vakinhouden, hun onderlinge relevantie en mogelijkheden om te integreren’. Om dit te kunnen realiseren, moet de school meer kunstvakken kunnen aanbieden.
Het niet te onderschatten echte goede nieuws van de beoogde vakkenstructuur voor de kunstvakken in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs is dat het vakken blijven met een centraal eindexamen. Het ministerie van OCW gaat daar in zijn opdracht aan SLO vanuit. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar hetzelfde ministerie, weliswaar met andere bewindspersonen en ambtenaren, heeft die status jarenlang doen wankelen.
Afgelopen schooljaar stapte ik, na zeventien jaar bovenbouw op een witte plattelandsschool, over naar een diverse school in de stad. Die stap sloot beter aan bij mijn werk op de opleiding Docent Beeldende Kunst en Vormgeving (DBKV). Nu zou ik, net als mijn studenten Urban Education ervaren (Fukkink, 2015). Ik overschatte echter het voordeel van mijn lange onderwijservaring.